De eerste zonnestralen glijden voorzichtig over de heuvels van Andalusië terwijl ik met een dampende mok koffie op het terras van mijn finca zit. De lucht is helder, de wind beweegt zacht door de bomen en ergens hoog boven het dal cirkelt een roofvogel op de thermiek. Het is zo’n ochtend waarop alles klopt. De stilte is bijna tastbaar. Voor me staat mijn laptop. Boven aan het lege scherm prijkt al dagen dezelfde titel: Een leven zonder routekaart. Ik neem een slok koffie, leg mijn handen op het toetsenbord en begin opnieuw. Althans, dat is de bedoeling.
Net als de afgelopen weken lees ik na een paar alinea’s terug wat ik heb geschreven, zucht ik zachtjes, klap mijn laptop dicht en laat mijn blik opnieuw over het landschap glijden. Het verhaal wil maar niet komen. Hoe langer ik daar zit, hoe nieuwsgieriger ik word naar de vraag waarom juist dit verhaal zich niet laat schrijven.
Het verhaal dat zich niet laat schrijven
Het is eigenlijk vreemd. Als iemand mij vraagt wat er de afgelopen vijf jaar is gebeurd, weet ik vaak niet waar ik moet beginnen. Er is zoveel veranderd sinds ik mijn baan opzegde en mijzelf een jaar zonder werk cadeau gaf. Er zijn avonturen geweest waarvan ik vroeger alleen maar durfde te dromen. Ik heb uit een rugzak geleefd, duizenden kilometers gelopen en gerend, nieuwe landen ontdekt, mezelf verloren en weer teruggevonden. Er waren dagen waarop ik me rijker voelde dan ooit, terwijl mijn bankrekening juist leger was dan in jaren. Er waren ook momenten waarop ik wakker lag en me afvroeg of ik niet de grootste vergissing van mijn leven had gemaakt. Het is een verhaal waarin ik met een rugzak door Europa trok, ziek uitviel op de Camino, opnieuw moest beginnen, een finca vond in Andalusië en ondertussen mezelf steeds een beetje beter leerde kennen. Meer dan genoeg om over te schrijven, zou je zeggen. Toch lukt het me niet.
Dat verbaast me misschien nog wel het meest, want er zijn ook verhalen die ik nooit heb gedeeld. Verhalen over twijfel, over eenzaamheid, over keuzes waarvan ik de uitkomst niet kende en nachten waarin ik werkelijk geen idee had hoe de toekomst eruit zou zien. Er zijn ontmoetingen die mijn leven voorgoed hebben veranderd en momenten waarop één enkele zin van een onbekende precies op het juiste moment binnenkwam. Het zijn verhalen die misschien juist waardevol zijn omdat ze laten zien dat een avontuurlijk leven helemaal niet betekent dat je altijd vol vertrouwen vooruitloopt. Ook ik twijfel. Ook ik raak de weg soms even kwijt. Misschien juist daardoor voelt het leven zo echt.
Mijn hoofd kijkt terug, mijn hart kijkt vooruit
Terwijl ik daar zit en mijn blik opnieuw over de bergen laat dwalen, besef ik ineens dat mijn hoofd en mijn hart niet hetzelfde willen. Mijn hoofd vindt dat dit het perfecte moment is om terug te kijken. Bijna vijf jaar zijn verstreken. Een mooie periode om de balans op te maken en lessen te trekken uit alles wat er is gebeurd. Mijn hart lijkt daar echter geen enkele behoefte aan te hebben. Het kijkt helemaal niet achterom. Het is vooral hier, in het nu. Natuurlijk is er nieuwsgierigheid naar morgen en naar het volgende pad dat zich onverwacht aandient, maar bovenal leeft het in dit moment. Maar is toch echt vooral in het moment. Misschien is dat wel precies de reden waarom iedere poging strandt. Ik probeer een hoofdstuk af te sluiten, terwijl ik diep vanbinnen voel dat ik nog midden in hetzelfde verhaal leef.
Hoe langer ik daarover nadenk, hoe logischer het eigenlijk wordt. Vroeger leefde ik van planning naar planning. Mijn agenda bepaalde de richting, mijn werk gaf structuur en de toekomst leek overzichtelijk. Natuurlijk gebeurden er onderweg onverwachte dingen, maar de grote lijnen lagen vast. Tegenwoordig is dat anders. Ik leef veel meer vanuit vertrouwen dan vanuit zekerheid. Er is nog steeds richting, maar zelden een uitgewerkt plan. Ik zet stappen zonder precies te weten waar ze eindigen en juist daarin zit de vrijheid waar ik destijds zo naar verlangde. Tegelijkertijd vraagt die vrijheid ook iets van me. Ze vraagt dat ik accepteer dat niet alles meteen duidelijk hoeft te zijn.
Leven midden in het verhaal
Misschien willen wij mensen wel veel te graag begrijpen waar we staan. We geven graag betekenis aan gebeurtenissen, trekken conclusies en sluiten hoofdstukken af, alsof het leven een boek is waarvan iedere bladzijde netjes is genummerd. De werkelijkheid is veel weerbarstiger. Soms begrijp je pas jaren later waarom een bepaalde ontmoeting zo belangrijk was. Soms blijkt een teleurstelling achteraf een onverwacht cadeau te zijn geweest. En soms leef je nog zo midden in een ontwikkeling dat iedere poging om er woorden aan te geven simpelweg te vroeg komt.
Dat laatste voelt herkenbaar. Toen ik vijf jaar geleden mijn baan opzegde, had ik geen idee waar die beslissing mij uiteindelijk zou brengen. Ik wist alleen dat ik niet langer door wilde op het pad waarop ik liep. Ik koos niet voor een uitgestippeld plan, maar voor een richting. Achteraf lijkt het alsof alle puzzelstukjes vanzelf op hun plek zijn gevallen, maar zo voelde het onderweg helemaal niet. Onderweg bestond het leven vooral uit kleine keuzes, twijfels, onverwachte ontmoetingen en telkens opnieuw het vertrouwen dat de volgende stap zich vanzelf zou aandienen.
Misschien is dat ook de reden waarom ik dit verhaal nog niet kan afronden. Niet omdat er niets meer te vertellen is, maar juist omdat er nog zoveel in beweging is.
De natuur kent geen routekaart
Mijn blik glijdt opnieuw over het dal. Het landschap kent geen haast. De wind stelt geen vragen. De bergen liggen er vandaag precies hetzelfde bij als gisteren en toch voelt deze ochtend anders. De natuur lijkt me iets te laten zien zonder ook maar één woord te gebruiken. Alles heeft zijn eigen ritme. Een boom probeert niet sneller te groeien omdat de kalender dat zegt. Een roofvogel vliegt niet alvast naar morgen. Alles gebeurt precies op het moment dat het moet gebeuren.
Waarom zou dat voor ons anders zijn?
Misschien probeer ik al weken iets te forceren wat zich helemaal niet laat forceren. Misschien vraagt dit verhaal helemaal niet om een conclusie, maar om geduld. En misschien mag ik accepteren dat sommige inzichten pas ontstaan wanneer je ver genoeg bent doorgelopen om achterom te kunnen kijken.
Misschien hoeft het verhaal nog niet af te zijn
Ik moet glimlachen om die gedachte. Ineens voelt het helemaal niet meer alsof ik zoekende ben naar het antwoord. Naar iets wat ik niet op papier krijg. Integendeel. Misschien schreef ik iedere keer het verkeerde verhaal. Ik wilde terugblikken op de afgelopen vijf jaar, terwijl de werkelijke vraag veel interessanter blijkt te zijn. Waarom lukt het me eigenlijk niet om terug te kijken?
Het antwoord ligt misschien wel recht voor me. Ik leef nog steeds zonder routekaart, nog altijd onderweg. Mijn leven ontvouwt zich nog iedere dag, precies zoals ik vijf jaar geleden, achteraf bekeken, hoopte toen ik mijn zekerheden losliet. Dat betekent ook dat ik nog niet alles hoef te begrijpen. Niet alles hoeft nu al een les of een conclusie te zijn. Sommige verhalen hebben tijd nodig. Misschien geldt dat ook voor het mijne.
Onderweg is precies waar ik moet zijn
Ik sluit mijn laptop en neem de laatste slok van mijn inmiddels lauwe koffie. De zon staat hoger aan de hemel en de stilte van vanochtend maakt langzaam plaats voor het geluid van een nieuwe dag. Van een ezel die in de verte balkt en van zangcicaden die van zich laten horen. De blogserie ‘Een leven zonder routekaart’ die ik de afgelopen weken dacht te gaan schrijven is er niet gekomen. In plaats daarvan schreef ik op waarom het nog niet lukt om terug te kijken. En misschien is dat wel eerlijker dan welk overzicht van de afgelopen vijf jaar ook.
Heel diep vanbinnen voel ik dat het verhaal nog niet af is. Misschien sta ik pas halverwege. Misschien moet het mooiste hoofdstuk zelfs nog beginnen. Die gedachte maakt me niet onrustig. Integendeel, ze geeft me vertrouwen. Want als de afgelopen vijf jaar mij iets hebben geleerd, dan is het dat de mooiste momenten zelden ontstaan wanneer ik precies weet waar ik uit ga komen. Ze ontstaan juist wanneer ik bereid ben de volgende stap te zetten, zonder de hele route al te kennen.
En misschien is dat precies goed. Dat ik nog steeds onderweg ben.