Na ruim negentien uur in de bus, met files die zich eindeloos opstapelen, kom ik brak aan in Bayonne. Mijn lijf beweegt, maar mijn hoofd blijft nog ergens achter. Omdat het nog even duurt voordat de trein naar Saint-Jean-Pied-de-Port vertrekt, loop ik een café binnen en bestel koffie met een croissant. Ik zit daar, kijk om me heen en wacht tot er iets van scherpte terugkomt, maar het blijft vaag. Daarna ga ik naar buiten en slenter zonder plan door een deel van Bayonne. De ochtend is koel, maar langzaam neemt de zon het over. Wanneer ik weer richting het station loop, voel ik dat ik een beetje land. Rond het station verzamelt het zich, rugzakken schuiven tegen elkaar aan en nog voordat ik het echt doorheb zie ik het ontstaan: pelgrims als sardines in een blikje.
Pelgrims in een overvolle wagon
Wanneer de trein binnenkomt, wordt het beeld alleen maar sterker. Wat zich buiten al voorzichtig vormde, wordt naar binnen gedrukt in twee coupés die duidelijk niet gebouwd zijn voor wat er nu gebeurt. Mensen staan, zitten en hangen tussen fietsen en tassen, op zoek naar een plek die er eigenlijk niet is. Ik zit op een stoeltje tegenover de fietsen en kijk ernaar, van dichtbij dit keer. Het is geen momentopname meer, maar iets waar ik middenin zit. En terwijl ik om me heen kijk, voel ik het weer. Dit ken ik. Niet alleen hoe het eruitziet, maar hoe het voelt. De spanning, het zoeken, het nog niet weten wat er gaat komen. Ik was hier eerder.
Op zoek zonder het te weten
Ik kijk naar de gezichten en zie mensen die zoeken naar iets wat ze nog niet goed kunnen benoemen. Mensen die geen idee hebben waar ze aan beginnen en wat het met ze gaat doen. En tegelijkertijd gun ik ze dat. Stuk voor stuk. Hun eigen Camino, hun eigen ervaring. Want zonder dat we elkaar kennen, zijn we verbonden. Meer dan de meesten zich op dit moment realiseren. Voor velen is dit hun eerste keer, hun eerste stap in iets wat nog volledig open ligt.
Te veel bagage
Mijn blik glijdt langs de rugzakken. Groot. Veel te groot. Gevuld met spullen die ze niet nodig gaan hebben. Alsof ze zich willen voorbereiden op alles wat kan komen, terwijl juist datgene wat komt zich niet laat plannen. Ik glimlach. Niet omdat ik het beter weet, maar omdat ik het herken. Omdat ik daar zelf ook ooit stond. Met te veel mee en te weinig inzicht in wat echt nodig is.
Mijn plek in het geheel
En dan ben ik er zelf ook nog. Met de kleinste rugzak. De minste bagage. Een lijf dat zichtbaar anders is dan de rest. Afgetraind, gevormd door alles wat eraan voorafging. En een missie die totaal afwijkt van wat de meesten hier komen doen. Ik ben hier niet om iets te zoeken of te vinden. Ik ben hier omdat ik al onderweg ben. En toch sta ik hier, tussen hen in, onderdeel van hetzelfde moment.
Het moment van volgen
Bij elk station zie ik ze kijken. Spanning, twijfel, hoop. Is dit het? Is dit Saint-Jean-Pied-de-Port, de startplaats van de Camino Francés? Wanneer we aankomen stap ik uit en begin te lopen. Zonder telefoon, ik ken de weg. Richting het centrum. En terwijl ik loop, gebeurt er iets bijzonders. Zonder dat ik iets zeg, beginnen ze te volgen. Eén voor één. Alsof het vanzelf gaat. Alsof degene die voorop loopt weet waar hij naartoe gaat. Ik voel het achter me en vraag me af wat het is. Vertrouwen misschien, of gewoon de behoefte om niet alleen te zijn.
Een kleine test
Ik weet dat het pelgrimskantoor nog dicht is. Toch loop ik die route. Gewoon om te zien wat er gebeurt. En ja, ze blijven volgen. Allemaal. Geen uitzonderingen. Ik kan er alleen maar om lachen. Niet uit spot, maar uit verwondering. Het is zo puur, zo menselijk, zo herkenbaar.
Mijn eigen begin
Na een tijdje sla ik af en laat ik de groep achter. Ik loop door naar een plek waar de Franse keuken me weer een beetje bij elkaar brengt. Ik ben er. Saint-Jean-Pied-de-Port. De plek waar voor velen iets begint. Voor mij voelt het anders. Mijn avontuur begint pas echt op Tweede Paasdag. Terwijl een groot deel van Nederland zich ergens op een meubelboulevard of bij Ikea bevindt, kies ik mijn eigen pad.
We zijn al onderweg
Als ik daar zit en terugdenk aan die trein, blijft één beeld hangen. Pelgrims als sardines in een blikje. Dicht op elkaar, ieder met zijn eigen reden, zijn eigen verhaal, zijn eigen zoektocht. En toch samen. Want of we het nu doorhebben of niet, we zijn allemaal al onderweg.